آموزش تکامل: جمع‌بندی

ممنون از پاسخ همه! هم مفید بود و هم خوش‌حال‌کننده که این چنین بحث‌هایی می‌تواند در وبلاگ رخ دهد.
سعی کردم نظرات پست قبلی درباره‌ی آموزش تکامل را جمع‌آوری کنم. در این گونه خلاصه‌سازی‌ها اطلاعات زیادی از دست می‌رود. برای همین توصیه می‌کنم کامنت‌ها را بخوانید که بعضی‌های‌شان خیلی جالب‌اند. در ضمن به بعضی از کامنت‌ها پاسخ‌ای دادم.
برخورد اول: دینی (راهنمایی یا دبیرستان؟). وراثت در راهنمایی بود بدون اشاره به تکامل. توصیف به‌تر از بحث‌ها با هم‌کلاسی‌ی تجربی‌ی دبیرستان. برخورد بیش‌تر در دوراه کارشناسی ارشد
برخورد اول: دینی. بعدتر در دانش‌گاه و به واسطه‌ی هوش ماشینی
برخورد اول: اول راهنمایی و از طریق «نامه‌های پدری به دخترش» از جواهر لعل نهرو.
برخورد اول: روایت صحیح از پدر در راهنمایی. رسمی: کتاب دینی
برخورد اول: راهنمایی و برداشت نادقیق (میمون جد انسان است). زیست‌شناسی پیش‌دانش‌گاهی: توصیف دقیق به جز تکامل انسان
برخورد اول: راهنمایی و از طریق کتاب‌های بزرگ‌تران
برخورد اول: پیش از دبستان بدون مبنای ژنتیکی. و هم‌چنین شنیدن روایت دینی. بحث‌ها در دوران اوایل دبستان با بزرگ‌ترها.
برخورد اول: برادر و در زمان راهنمایی. ژنتیک در زیست‌شناسی بود ولی بدون تکامل.
برخورد اول: راهنمایی و از طریق کتاب‌ها/برنامه‌های دینی. اشاره به حلقه‌ی گم‌شده.
[خارج وبلاگ]
برخورد اول: معلم دینی و فحش و بد و بیراه (نقل قول: «شاید جد و آباد خود آقای داروین میمون بودن، ولی دلیلی نداره اینو به بقیه نسبت بده!»). ژنتیک جداگانه.
مادر کس‌ای معلم زیست‌شناسی دبیرستان بود. نظریه‌ی داروین توی کتاب‌های‌شان بود.

آن‌چه به نظر می‌آید این است که برای گروه قابل توجه‌ای، برخوردهای اول در راهنمایی بوده است. بعضی وقت‌ها روایت صحیح بوده که معمولا توسط یک بزرگ‌سال یا کتاب بزرگ‌سالان القا می‌شده. برای بقیه هم برخورد اول از طریق کتاب/معلم‌های دینی بوده است. اما مطمئن نیستم در دوران راهنمایی رخ داده یا دبیرستان.

Love, meaning, and motivation

«The problem, often not discovered until late in life, is that when you look for things like love, meaning, motivation, it implies they are sitting behind a tree or under a rock. The most successful people recognize, that in life they create their own love, they manufacture their own meaning, they generate their own motivation.
For me, I am driven by two main philosophies, know more today about the world than I knew yesterday. And along the way, lessen the suffering of others. You’d be surprised how far that gets you.» – Neil deGrasse Tyson on Reddit AMA

لبخندی که نخندید

آموزش تکامل

مطمئن‌ام درباره‌ی تکامل/فرگشت/evolution به اندازه‌ی کافی اطلاعات دارید یا دست‌کم چیزهایی شنیده‌اید. می‌خواستم بدانم اولین آموخته‌های‌تان کِی و کجا بود و منبع‌اش چه بود؟ و آیا به خاطر دارید که توضیح‌ای که درباره‌ی تکامل گفته شد دقیقا چه بود؟ لطفا در کامنت‌ها بنویسید.

تا جایی که به خاطر دارم اولین باری که به طور رسمی و مکتوب درباره‌ی تکامل صحبت شد در کتاب تعلیمات دینی دبیرستان (و با احتمال کم‌تر راهنمایی) بود. اگر اشتباه نکنم، کتاب نظر مثبت و البته دقیق‌ای هم نسبت به تکامل نداشت. حدس می‌زنم منشاء وحشت از داروین و منشاء گونه‌های‌اش به تقابل ماجرای خلقت انسان طبق روایات دینی و قائل‌بودن به تکامل انسان از پیشینیان‌اش بازگردد – وگرنه گاو و علف هر چقدر دل‌شان می‌خواهد تکامل یابند. البته روش‌های مختلفی برای ماست‌مالی‌ی این قضیه وجود دارد که نیاز به خبرگی‌ی قابل توجه‌ای از جانب معلم دارد و دانش‌آموز بازیگوش ممکن است نتواند پیچیدگی‌ی قضیه را خوب درک کند.
و برای این‌که مشخص شود راجع به کدام دوره صحبت می‌کنم، بگویم که این ماجرا برمی‌گردد به نیمه‌های دهه‌ی هفتاد.
جالب‌تر هم آن است که با این‌که در دوران راهنمایی و سال اول دبیرستان زیست‌شناسی داشتیم و درباره‌ی ژنتیک هم چیزهایی می‌خواندیم (آزمایش‌های مندل)، اما به خاطر ندارم که صحبت‌ای از تکامل شده باشد. این موضوع البته خیلی عجیب نیست: سازگاری‌ی انتخاب طبیعی و تکامل تدریجی با ژنتیک مندلی (هر دو محصول قرن نوزدهم) تازه در قرن بیستم نشان داده شد، و در نتیجه می‌توان چیزهایی از ژنتیک گفت بدون این‌که اشاره به تکامل کرد. پس اگر خاطره‌ام درست باشد، تفسیرم این است که نویسندگان کتاب‌های زیست‌شناسی و هم‌چنین معلم‌های‌مان تصمیم گرفته بودند که بچه‌ها خوب است درباره‌ی ژنتیک بدانند اما ناسازگاری‌های نظریه تکامل با باورهای دینی‌مان آن‌قدرها هست که نشود به این راحتی ماست‌مالی‌اش کرد.

 شما چطور؟ به یاد دارید که آیا در تحصیلات رسمی‌تان درباره‌ی تکامل صحبت‌ای شده باشد؟ بنویسید!

 تکمیلی:

  • در جست‌وجوی کوتاه‌ای به این نوشته رسیدم که درباره‌ی تاریخ مواجهه‌ی ادیان (به طور خاص اسلام) با تکامل است.
  • یدالله سحابی کتاب‌ای دارد به نام خلقت انسان. آن‌چه از نوشته‌ی فوق فهمیدم این است که بر اساس دو آیه (۴۵ سوره نور و ۴ سوره‌ جاثیه) به این نتیجه رسیده است که قرآن با تکامل سازگار است. این دو آیه چه می‌گویند؟
    اولی می‌گوید که خداوند همه‌ی موجودات را از آب آفرید و بعضی‌های‌شان می‌خزند و بعضی‌ها هم روی دو پا و یا چهار پا راه می‌روند. و خداوند هر چه عشق‌اش بکشد خلق می‌کند.
    دومی هم می‌گوید که در خلقت شما و دیگر جانوران نشانه‌هایی است برای مومنان.
    همین؟!
  • متن انگلیسی‌ی مهم‌ترین کتاب داروین، یعنی The Origin of Species، را راحت می‌توان روی اینترنت پیدا کرد. مثلا ویرایش اول‌اش را در این‌جا پیدا می‌کنید و ویرایش اول و شش‌اش را هم در این‌جا. هم‌چنین نسخه‌ی اسکن شده‌ی همه‌ی ویرایش‌ها نیز در این وب‌سایت هست. نمی‌دانم چه ترجمه‌هایی از کتاب به فارسی هست جز ترجمه‌ای از نورالدین فرهیخته که فایل PDFاش را لینک می‌دهم. آیا این کتاب در بازار یافت می‌شود؟ نظری درباره‌ی خوبی‌ی ترجمه ندارم.