کوییز مرگ‌اندیشی

این گفته از کیست: «مرگ‌اندیشی درست انسان را به زندگی می رساند. درست است که مرگ پایان یک مرحله زندگی است؛ زندگی فیزیکی و زندگی این جهانی؛ اما اگر در مرگ تامل کنیم مرگ پایان زندگی نیست چون انسان موجودی جاودانه است و نیز اندیشیدن به مرگ لازمه‌اش اندیشیدن به زندگی دیگران نیز هست. زندگی در این جهان و زندگی در آن جهان!»

پاسخ‌های‌تان را در کامنت‌ها بنویسید. ترجیحا گوگلقُلْب (تقلب به کمک گوگل) نکنید.

اما پیش از خداحافظی بیایید خیلی مختصر گزاره‌های این گفته را بررسی کنیم که درک به‌ترین نسبت به آن داشته باشیم:

– «مرگ‌اندیشی درست انسان را به زندگی می رساند.» [گزاره‌ی خبری. صدق‌اش هنوز معلوم نیست. باید منتظر گزاره‌های شاهد باشیم. گرچه پیش از ادامه می‌خواهم که به صفت/قید «درست» و فعل «رساندن به زندگی» جلب کنم. معنای این‌ها چیست؟]

– «درست است که مرگ پایان یک مرحله زندگی است … » [سوال اساسی این است: بازی‌ی زندگی چند مرحله دارد؟]

– «اما اگر در مرگ تامل کنیم مرگ پایان زندگی نیست چون انسان موجودی جاودانه است.» [هر چه فکر می‌کنم نمی‌فهمم «تامل در مرگ» چگونه می‌تواند صحت گزاره‌ی «مرگ پایان زندگی نیست» را تایید کند. آیا مفهوم «مرگ» به لحاظ منطقی به مفهوم «پایان زندگی» ربط دارد؟ راستی توجه کرده‌اید که گزاره‌ی «انسان موجودی جاودانه است» نه گزاره‌ای‌ست «سینتتیک» و نه «آنالیتیک»؟ (بله آقای کواینمقاله‌ی شما را هم دیده‌ایم اما فعلا بی‌خیال‌اش می‌شویم.)]

– «اندیشیدن به مرگ لازمه‌اش اندیشیدن به زندگی دیگران نیز هست.» [آیا «مرگیدن» (همان «مردن» سابق) امری شخصی است یا اجتماعی؟ حدس می‌زنم حق با نویسنده باشد چون یادم می‌آید معلمان بیماری را که بچه‌های شلوغ کلاس‌شان را به «تمرگیدن» تشویق می‌کردند و هدف‌شان هم سکوت کلاس بود که بلاشک فعالیت (یا عدم فعالیت)‌ای اجتماعی است.]

– «زندگی در این جهان و زندگی در آن جهان!» [«ای زیباترین، زندگی چیست جز آفتاب جعد موهای‌ات؟» کتاب‌ای به همین نام، یعنی What is Life، از اروین شرویدینگر فیزیک‌دان موجود است که خواندن‌اش را توصیه می‌کنم. کتاب البته از لحاظ علمی قدیمی حساب می‌شود (آن زمان هنوز ساختار DNA کشف نشده بود گرچه این کتاب در کشف آن بی‌تاثیر نبوده) اما خواندن‌اش به نظرم هم‌چنان به عنوان اثری کلاسیک جالب است. کتاب به فارسی ترجمه شده گرچه یادم نمی‌آید مترجم‌اش که بوده است. انگلیسی‌اش را هم این‌جا بخوانید و این هم توضیح ویکی‌پدیای‌اش.]

Advertisements

5 نظر برای “کوییز مرگ‌اندیشی

  1. «درست» صفت است نه قید به نظر من. البته اگر قید بود کار ما راحت تر میشد چون از جمله حذفش می کردیم و لازم نبود تعریفش کنیم. من هیچ ایده ای ندارم که جمله رو کی گفته ولی اگه جای گوینده بودم هرگز از صفت «درست» واسه مفهوم «مرگ اندیشی» استفاده نمی کردم. شایدم گوینده بدبخت خارجی بوده و ما درگیر یک ترجمه قلنبه سلنبه الکی شدیم.
    اینکه میگه «مرگ پایان یه مرحله…» دقیقا همونطور که اشاره کردی به طور ضمنی به شنونده عقیده خودشو القا میکنه بدون اینکه دلیل آورده باشه که زندگی مرحله مرحله است. اما قسمت بعدش رو باهات موافق نیستم: «هر چه فکر می‌کنم نمی‌فهمم «تامل در مرگ» چگونه می‌تواند صحت گزاره‌ی «مرگ پایان زندگی نیست» را تایید کند» قرار نیست «تامل در مرگ» صحت رو برسونه، قسمت بعدی جمله دلیل آورده: » چون انسان موجودی جاودانه است»
    حالا خود این جمله یه گزاره است که باید رو صحت و سقمش بررسی بشه (من نفهمیدم «راستی توجه کرده‌اید که گزاره‌ی «انسان موجودی جاودانه است» نه گزاره‌ای‌ست «سینتتیک» و نه «آنالیتیک»؟» میشه بیشتر توضیح بدی؟ )

  2. به فرزاد: چون‌ای که در «اما اگر در مرگ تامل کنیم مرگ پایان زندگی نیست چون انسان موجودی جاودانه است.» آمده است به گزاره‌ای اشاره می‌کند که بی‌دلیل است. یعنی نه از لحاظ منطقی بدیهی است و نه قابل بررسی‌ی تجربی. پس دلیل‌ای که گوینده آورده است در واقع دلیل نیست. پس برمی‌گردیم به خود گزاره‌ی اصلی، «اگر در مرگ تامل کنیم مرگ پایان زندگی نیست»، تا ببینیم آیا به خودی‌ی خود گزاره‌ای صحیح‌ هست یا نه. و این‌جاست که پرسیدم آیا تامل در مرگ می‌تواند اصولا صحت چنین گزاره‌ای را تعیین کند.
    و در ضمن گوینده فارسی‌زبان است.

    به رامین: خیر! (;

  3. بچه که بودم زیاد به دروغ بودن هرآنچه میبینم فکر میکردم(مثل یک خواب)
    کم کم با دنیا و قوانینش آشنا شدم و خودم را وفق دادم. اما هنوز به واقعی بودن خیلی چیزها شک دارم
    شاید کل این زندگی خوابی باشه دنباله دار و شایدم…!

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s