آزادی اندیشه با کاریکاتور نمیشه

آیا آتش‌زدن پرچم یک کشور مخالف آزادی‌ی بیان است؟ آزادی بیان چیست؟ آزادی چه؟
(امروز که عکس شعله‌های پرچم‌ای آتش‌گرفته را می‌دیدم به نظرم آمد ما و یکی دو کشور دیگر پرچم را درست به همان دلیل‌ای آتش می‌زنیم که اینکاهای معبد خورشیدِ تن تن، عروسک‌های طلسم‌شده‌ای می‌ساختند و به‌شان سوزن می‌زدند.)
[تیتر جنبه‌ی تزئینی دارد.]

تکمیلی:
مثال تن‌تن را از این رو گفتم که در آن‌جا -تا جایی که به خاطر دارم- سوزن‌زدن نه به معنای سوراخ‌کردن بدن طرف در واقع، که به عنوان سمبول‌ای از خشم قبیله نسبت به آن افراد بود. آتش‌زدن پرچم -آن‌طور که در ایران متداول است- به گمان‌ام معنایی در همین حدود دارد. به نظرم معنای‌اش تنها نوعی بیان انزجار و خشم است و نه اعلام جنگ. به عبارت دیگر، تصور من این است که قوم ایرانی تا وقتی وارد کشور دیگری نشده باشد به آن کشور اعلام جنگ نکرده. در حالی که مثلا اگر یک غربی بر پرچم کشور من ادرار کند این را دقیقا به معنای جنگ‌طلبی‌ی او می‌دانم. تفاوت در سطح استعاره‌ای است که قومیت‌ها استفاده می‌کنند: یک انگلیسی (مثلا) کم‌تر از زبان ایهام بهره می‌گیرد تا یک فارسی‌زبان.
حالا با این همه آیا آتش‌زدن پرچم غیر از آزادی‌ی بیان است یا خیر؟ رقصیدن چطور؟ مثلا اگر ایرانیان چیزی مثل رقص جنگ قبایل سرخ‌پوستی می‌داشتد و خیلی محترمانه دور عروسک کشور دانمارک (بر فرض وجود چنین چیزی) می‌رقصیدند،‌ آیا این کارشان مخالف آزادی‌ی بیان بود؟ سکوت چطور؟ نوشتن چه؟ کجاست مرز آزادی‌ی بیان و غیر آن؟
نظر شخصی: همه‌ی این‌ها بدان معنا نیست که آن‌چه را بر سفارت دانمارک می‌رود تایید کنم. کم کم دو اندیشه‌ی مخالف با چنین واکنش‌ای دارم:
۱) این واکنش در گفتمان سیاسی‌ی امروز پراثرترین و مفیدترین کار نبوده و نیست.
۲) من کل این جریان را بی‌غرض نمی‌دانم و به دلایل شخصی(!) معتقد به لزوم واکنش هستم. یعنی جزو کسانی نیستم که بگویم آزادی‌ی بیان مجوز بی چون و چرای رفتار اروپاییان است و اعتراض نسبت به آن خلاف عقل و منطق. دست‌کم آزادی‌ی بیان اجازه‌ی مخالفت زبانی را به مسلمانان می‌دهد. حتی معتقدم صرفا با فرض درست‌بودن آزادی‌ی بیان می‌توان از بسیاری فرم‌های دیگر اعتراض نیز استفاده کرد. در واقع باید به‌ترین فرم را انتخاب کرد تا بیش‌ترین نفع را داشته باشد. اما نکته این است که هر اعتراضی باید به به‌ترین فرد ممکن ارجاع شود و به‌ترین سازمان برای چنین کاری سفارت دانمارک در ایران -آن هم با این وضع- نبوده. اما فعلا به نظر می‌رسد کمی بگذرد، همه‌ی ورق‌ها برعکس شود و متهم مسلمانان شوند به خاطر رفتار خشن‌شان. در این صورت دیگر هیچ بیان دیگری -هر چقدر هم متین و آرام باشد- خریدار نخواهد داشت.

Advertisements

5 نظر برای “آزادی اندیشه با کاریکاتور نمیشه

  1. ولی حداقل اینکاهای معبد خورشید این سوزن زدن رو در ملا عام انجام نمی دادن! جالبه الان که بهش فکر می کنم اینکاها با صحبت فهمیدن که قصد دانشمندا در بازکردن قبر اجدادشون توهین نبوده از سوزن زدن دست کشیدند و عروسک ها رو نابود کردند! به نظرت…آیا می شه با اینایی که پرچم آتیش می زنن حرف زد!

  2. He saw the editor of the newspaper on CNN, he had a twittery voice but he claimed » I do apologize if I offend muslims but Denmark is a free country and I can not apologize for what I published!»

    He tought the main treads are being pulled somewhere else …

  3. با تییترت موافقم …اگر ازادی بیان وجود داره ازادی ادیان نیز وجود داره .ودر مورد سوزن زدن به عروسک های طلسم شده اون کسی که اینکار را میکرد خودش فکر میکرد کارش خیلی تاثیر داره.درست مثل همینها

  4. 1- در مورد اینکاها، آن عروسک‌ها Voodoo Doll بودند و اینکاها با سوزن زدن‌شان، واقعاً به آن افراد آسیب وارد می‌کردند. در مورد پرچم آتش زدن به نظر، کمینه کمی تفاوت وجود دارد!
    2- گمان نمی‌کنم آتش زدن پرچم در نزد این افرادِ ایرانی، تفاوت‌ای استعاره‌ای با آن چه غربی‌ها از پرچم آتش زدن درک می‌کنند داشته باشد. نظر شخصی‌ام این است که اینان اگر آن سردبیر یا کاریکاتوریست‌های دانمارک‌ای را دم دست‌شان می‌دیدند، آتش‌شان می‌زدند. چون نمی‌بینند، مجبور می‌شوند به پرچم دانمارک بسنده کنند.
    3- آیت‌الله سیستانی چیزی گفته به این مضمون که «کاری که دانمارک‌ای‌ها انجام داده‌اند، کار زشتی بوده، ولی نباید به حرکات خشونت‌آمیز دست زد و در نهایت این خود مسلمانان هستند که باعث این برخورد شده‌اند» موضوع مهم این است که این حرف این مرجع شیعه چندان توجه‌ای به‌اش نمی‌شود، چه در میان مسلمانان و چه در میان غیرمسلمانان. ولی این خشونت‌ها به شدت زوم می‌شود روی‌شان. از این می‌توان به یک جاهایی رسید. گویا از نظریات برادر هانتینگتون خوش‌شان می‌آید.

  5. بعد از ماه‌ها دوباره آمدم سراغ این پست. ببینید آن آخرش چه نوشته بودم: «اما فعلا به نظر می‌رسد کمی بگذرد، همه‌ی ورق‌ها برعکس شود و متهم مسلمانان شوند به خاطر رفتار خشن». همین نشد؟

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s